Posted by: mykopop | Vrydag 6 Julie 2012

Gerrit Komrij, die Taalsmid

30 Maart 1944 – 5 Julie 2012

Ek het een keer ‘n langerige stuk van Gerrit Komrij aangehaal, waar hy skryf oor die vrye vers.  Ander verwysings na hom in my inskrywings mag nog vele wees.

Ek weet self nie vreeslik baie van hom nie, op Wikipedia word hy beskryf as “Dutch poet, novelist, translator, critic, polemic journalist and playwright.”

Wat vir Afrikaanssprekendes van belang is, is die bundel “Die Afrikaanse poësie in ‘n duisend en enkele verse” wat hy saamgestel het.  Dis is in 1999 uitgegee.

Daarbenewens onthou ek nog die anagram wat hy gemaak het uit die letters van sy naam en van: “Ik rijm erg rot.”  Aangesien ek nog maar min of lank laas van sy eie digwerk gelees het, moes ek gaan soek om te sien of dit waar is of nie.  Ek het op die volgende een afgekom waarvan ek hou:

De Taalsmid

De klinker en de medeklinker zijn
De weke onderbuik en het korset
Dichter is hij die, schijnbaar zonder pijn,
Het vormeloze in de steigers zet.

Zijn woorden, corpulent of slank van lijn,
Verenigen zich vloeiend tot couplet.
De moeiteloosheid, niet het rookgordijn,
Is zijn geheim. Met taal gaat hij naar bed.

De taal, van A tot Z, is zijn fles wijn.
Halfdronken wordt er, zomaar voor de pret,
Een kind verwekt, een epos of kwatrijn,

Of iets daartussenin, zeg een sonnet,
Terwijl de lezer onbekend blijft met
Zijn worsteling met spekvet en balein.

Uit: ‘Nieuwe gedichten’,1999.

Advertisements
Posted by: mykopop | Sondag 1 Julie 2012

Op My Boeketafel (Mei-Junie 2012)

In vergelyking met die hoeveelheid boeke wat ek net in April vanjaar gelees het, lyk die oes maar skraal!  Ek was egter heel tyd aan die lees, glo my.

Asbesmiddag   deur Etienne van Heerden

Eintlik kan mens amper sê dis die laaste boek wat ek in die twee maande gelees het, en ek was omtrent middel Mei klaar daarmee.  Die laaste roman in elk geval, dit sal lekker wees om môre of so weer ‘n slag met ‘n “storieboek” te kan begin.

Die verhaal gaan oor ‘n man wat meestal net “Die skrywer” genoem word.  Hy het pas ‘n suksesvolle roman op die rakke en moet hard probeer om dit op te volg.  Eintlik is hy ‘n professor by die Universiteit van Kaapstad, waar hy kreatiewe skryfkuns doseer.

Hy woon op ‘n dorp naby Kaapstad, ek vermoed dis Somerset Wes, maar my kennis van die Kaap is nou nie so goed nie.  Dis hier waar hy gereeld na die haarsalon van ‘n Italianer gaan, nie net om sy hare gesny te kry nie, maar ook om bietjie gepamperlang te word.   Dis hier waar hy een middag ‘n ou skatryk asbesmagnaat ontmoet, ook met ‘n insident rakende een van die werkers by die salon wat iemand aan kanker weens asbes verloor het.

Die magnaat was saam met Die Skrywer se pa op skool.  Sy pa was ‘n karakter op sy eie, wat die familieplaas geërf het, maar een na die ander plan  probeer het en oplaas in ‘n sirkus gewerk het en later die familieplaas verloor het.

Daar is ook romanse in die storie, wanneer die skrywer ‘n heelwat jonger vrou ontmoet, ‘n strokiesprent-tekenaar/skrywer, wat nogal heel antagonisties is oor die nut van sy kuns.

Die boek is by uitstek ‘n boek vir literatuurvrate wat belang stel in die skryfproses en die skrywer se gewroeg daarmee.  ‘n Uitstekende boek, vir my nie so goed soos 30 Nagte in Amsterdam nie, maar nogtans ‘n boek wat ek hopeloos te lank nagelaat het om te lees.

Herman Charles Bosman – Between the Lines   deur Valerie Rosenberg

Ek wou bietjie navorsing doen oor Herman Charles Bosman.   Ek het op hierdie boek afgekom by Google Books, waar ek ‘n klompie bladsye daarvan kon lees.   Ek het toe een middag die tweedehandse boekwinkels ingevaar, maar net met ‘n Pictorial Biography teruggekom.  Ek kon toe gelukkig ‘n eksemplaar iewers bestel.

Die lesery oor Bosman het eintlik die grootste gedeelte van die twee maande opgeneem.  Dit was fassinerend en soms hartroerend.  Ek vertel julle in ‘n ander skrywe meer daarvan!

Intieme Afwesige   deur Cas Vos

Ek het in 2007 vir die eerste keer van prof. Cas Vos gehoor, van beroep ‘n dosent in teologie.  Moet egter nie dat die feit jou enigsins laat twyfel daaraan dat hy sensuele en selfs erotiese verse kan neerpen nie.

In 2007 het ek oor sy bundel Die afdruk van ons hande geskryf.  Hy is lief om antieke tekste as voedingsbron vir sy gedigte te gebruik.   In daardie bundel was ‘n reeks gedigte gebaseer op die Gilgamesh-epos van ongeveer 2500 V.C.

In hierdie bundel is daar weer ‘n afdeling gebaseer op die briewe van Abélard en Heloise, ongeveer 1100 N.C.

Die bundel bestaan uit vyf dele, waarvan bg. net een is.   Net om ‘n idee te gee van die aard van sy gedigte, ‘n kort aanhaling uit “Ek pluk vir jou rose”:

Herfsdae is skifryp, blare torring los,

die roksome van die stad rafel uit,

Wielewale sing en kleur elke bos,

Die wind speel in blare se ore fluit.

Op dié herfsdag vermoed ek ‘n gedig,

staan ek op om dit net vir jou te pluk.

En uit ‘n ander gedig,  “In die tuin van die nag”, die laaste strofe:

O Liefste

in die tuin van die nag

lui die aandklok jou lof.

Kom nader en blaas

jou geurige asem oor my

dat ek jou liefde kan ruik,

netnou is die kort verblyf verby.

Daar is nog gedigte oor ‘n verskeidenheid onderwerpe en mense, o.a. een oor Edith Piaf en een oor Katie Melua.  Daar is ook twee gedigte, “kersrook” en “voor ek vergeet”, opgedra aan die kunstenares Diane Victor, wat met rook tekeninge maak.  Daar was onlangs ‘n uitstalling van haar by UJ se kunsgalery, wat ek ongelukkig misgeloop het.  Op die voorblad is een van haar werke.

Net soos die vorige bundel, ‘n uitstekende werk, soos die vorige een ook in hardeband, wat dit ekstra spesiaal maak.

Posted by: mykopop | Dinsdag 12 Junie 2012

2008 Simonsvlei Merlot

Laas week was al my drinkwyn op, weens ‘n gebrek aan geld en alherhande dinge wat my tyd opvreet sodat ek nie kans kry om by die wynwinkels uit te kom nie.   Vrydagaand het ek in my rak vir bêrewyne gaan soek, ek dink toe ek hou nie eintlik van Merlot nie, en ek weet daar is ‘n paar bottels Merlot wat ek ‘n paar jaar gelede gekoop het, almal maar teen redelik bekostigbare pryse, om die rak te probeer volmaak.   Let wel probeer, want dis ook iets wat nooit gebeur nie.

Om een of ander rede kies ek toe hierdie een.   En wat ‘n verassing!  Ek dink partykeer is dit net ‘n magiese oomblik van suikers, ensieme, tanien, sure, minerale en proeknoppies wat almal in die regte verhouding en toestand bymekaar kom.  Ek wens ek kon wyne beskryf.  Die enigste woorde waaraan ek kan dink om die een te probeer beskryf is “mellow” en fluweel.

Ek het die botteltjie tot Sondagmiddag vertroetel, dit het heel goed gehou met ‘n vakuumproppie op.  As ek nog van hierdie oesjaar kan kry, koop ek sowaar weer Merlot!

Posted by: mykopop | Maandag 4 Junie 2012

Van Ordentlike Orrel na Rumoerige Roxette

Die afgelope twee Sondag-aande het ons lewendige konserte bygewoon.

Die eerste een was ‘n konsert van Gordon Stewart, ‘n baie bekende orrelis van Skotland, in die St. George’s Anglikaanse kerk in Parktown.  Ek het so amper 2 maande gelede die berig op beeld se webwerf gesien oor die nuwe Rieger orrel wat in die kerk geïnstalleer is.  Met die foto van die orrel daarby was ek ‘hooked’ en het twee kaartjies gaan koop.  Ek het natuurlik gewonder waar ‘n kerk deesdae geld kry vir so ‘n orrel, maar later gelees dat die Oppenheimers die geld beskikbaar gestel het,  amper 4 jaar gelede al – dis hoe lank die firma van Oostenryk se waglys is.

Die orrel is soos gewoonlik agter in die kerk, die orrelis sit op die kerk se vloer, nie op ‘n galery nie.  Daar was ‘n video-kamera op hom gerig, met ‘n groot skerm (tru-projeksie dink ek) van die baie goeie kwaliteit nie, maar heel voldoende, voor in die kerk.  Dit was dus jammer dat mens nie die orrelis direk kan sien nie, maar ten minste weet jy jy hoor die orrel se klank direk sonder enige elektroniese tegnieke.   Die outydse skoonheid van die ou kerk het natuurlik ook baie gedoen om dit spesiaal te maak.

Stewart is ‘n uitstekende orrelis, dit was veral opwindend om te kyk hoe hy ook met sy voete speel, met skoene wat hy glo koop by ‘n plek wat meesal deur dansers besoek word.  Hoe mens dit regkry om met jou vier ledemate vier verskillende dinge op een tyd te doen gaan my verstand te bowe.   Oor een spesifieke werk, die Elfentanz (Dance of the Elves) het hy opgemerk dat toe hy dit begin instudeer het, as hy vir omtrent ‘n uur daaraan geoefen het, kon hy nie normaal loop nie.  Hy sê ook toe hy in Australië daaraan begin oefen het, het sy omblaaier na ‘n rukke gesê, “I don’t hear any elephants in there…”

Die man is baie energiek en vol grappies, na omtrent elke tweede item het hy gedraf tot voor in die kerk om eers te praat en grappies te vertel.  Hy vertel dat sy pa ‘n predikant was en op ‘n aand laat in die donker op pad na die pastorie amper ‘n man van sy fiets afgery het.  Die fiets was sonder weerkaatsers.   Hy vra toe of die ou oraait is, die ou sê ja, maar hy is ‘n bietjie “shaken”. Hy gee toe vir hom sy kaartjie en sê, bel my môre as dit nodig is.  Later besef hy toe hy het vir die man ‘n kaartjie gegee wat sê:  “The Reverend James Stewart is sorry he missed you today, but will try again tomorrow.”

Daar was natuurlik heelwat werke van bekende orrel-komponiste, Purcell, Stanley, Bach, Mendelsohn en Widor.  Daarbenewens was daar ‘n aantal komponiste wat vir my minder bekend is, M. Festing, Lefébure-Wely,  W.T. Best, Bernard Johnson (Elfentanz) en Louis Vierne.  Die werk van Best, terloops, was variasies op God save the Queen, natuurlik vir die jubileumjaar.

***

Die ander konsert was gisteraand in die Coca-Cola Dome, te wete die Sweedse groep Roxette, wat die kinders as ‘n familie-aand georganiseer het.  Nou moet ek sê dat ek die meeste van die tyd die naweek met ‘n grieperigheid in die bed deurgebring het, so as ek dit minder geniet het was dit miskien daaraan te wyte.  Big Concerts het vir my die konsert swak afgeskop deur ‘n DJ as “support act” aan te wys, i.p.v. ‘n plaaslike kunstenaar wat ‘n ordentlike voorkonsert kon gegee het.   Ook die feit dat daar net twee “groot” skerms was, naby genoeg vir die mense wat in elk geval op die verhoog kon sien, het my laat dink dat daar op ‘n “shoe-string budget” gewerk is.

Eintlik ken ek Roxette se musiek maar swak, hulle het weggeval  met Dressed for Success.  Daarna was daar maar ‘n hele klomp liedjies wat ek nie geken het nie en wat vir my bra emosieloos was.  Deur die aand was daar darem so ‘n vyftal  liedjies wat vir my meer bekend was, met so ‘n effense opstuwing van opgewondenheid  toe hulle Joyride gesing het.  Hulle het nie vir my daarin geslaag om die gehoor op te sweep soos wat ek Neil Diamond laasjaar sien doen het nie.   As ek hom 10/10 moet gee vir daardie aspek, twyfel ek of ek hulle meer as 2 of 3 uit 10 kan gee.

Teen R175 vir die orrelkonsert en R350 vir Roxette (snaaks die een een deel mooi 2 keer in die ander een in), dink ek ek weet watter een ek sou wou oorhê!

Posted by: mykopop | Dinsdag 15 Mei 2012

Gerard de Leeuw 100 jaar uitstalling

Ons probeer deesdae gereeld die uitstallings by die Universiteit van Johannesburg se kunsgalery bywoon, spesifiek die openings, om te hoor wat die kenners, of soms kunstenaars self, te sê het oor die werke.

Hierdie item op die jaarprogram, van die beeldhouwerke van Gerard de Leeuw (1912-1985), het onmiddellik my aandag getrek.  Boonop was daar die aand voor die opening op RSG-kuns ‘n onderhoud met Dr. Fred Scott, die kurator van hierdie uitstalling.

Die uitstalling word aangevul met ‘n twintigtal skilderye, meestal deur Suid-Afrikaanse kunstenaars wat vriende of kennisse van de Leeuw was, met ook een skildery van homself.

Die titel van die beeld hier links is “Pensioendag”, ek het die foto iewers op die internet raakgeloop.

Ek is so beïndruk deur hierdie uitstalling dat ek pas die volgende op UJ Kunsgalery se Facebook-muur gaan skryf  het:

Thanks very much for this, UJ Art Gallery, this must be one of the best you have had since I started frequenting your exhibitions beginning of last year! For me there is always something “organic” in art, e.g. in music, even though it is digitised, there are the vibrations of the vocal chords of my favourite singers. Likewise is walking around amongst these works of Gerhard de Leeuw, things which he has touched and shaped with his hands. Yes, there are those that are just “cute”, like the little lamb, which by the way I saw someone was urged to touch. But then there are other very original en progressive works of art. The catalogue will be a valuable addition to my collection of art books.

Without doing any injustice to the main exhibition, I think the paintings on display was just that little touch that made this exhibition something I will remember for a long time. Seeing together in one room a Boonzaaier, Claerhout, Cilliers-Barnard, Laubser, Pierneef etc. and rediscover others that I have forgotten like Marianne Podlashuc was an extraordinary experience.

Congratiolations! I might just turn up again for the walkabout on Saturday.

Die uitstalling is nog oop tot 30 Mei en op Saterdag 19 Mei is daar weer ‘n aanbieding deur Dr. Scott.  Daar is ‘n katalogus (slegs van die beeldhouwerke) te koop teen R150.

Nog ‘n foto wat ek op die internet raakgeloop het: Die mag van die Toordokter.

Aangesien die katalogus net die beelde lys, het ek maar my skaamte in my sak gesteek en met ‘n boekie rondgeloop en die skilders se name ook neergeskryf.  Hulle was:

De Leeuw, Gerhard; Cilliers Barnard, Bettie; Van Essche, Maurice; Kibel, Wolf; Claerhout, Frans; Ampenberger; Lipschitz, Lippy; Boonzaaier, Gregoire; Rose-Innes, Alexander; Laubser, Maggie; Mayer, Eric; Ampenberger, Stefan; Pierneef, J.H.; Oerder, F.; Westbrook, Walter; Cantrell, Arthur; Varney, Fayeitta; van der Merwe, Eben; Podlashuc, Alexander; Krige, Francois; Podlashuc, Marianne;

« Newer Posts - Older Posts »

Kategorieë