Posted by: mykopop | Dinsdag 19 Mei 2009

Kamermusiek – Johan Myburg

kamermusiek-johanmyburgDis nou al geruime tyd dat ek graag iets oor hierdie digbundel wil skryf, en ek praat nou van ‘n paar maande al.  Ek het egter gou besef dit verskil heelwat van ander bundels wat ek al gelees het en ek het begin aantekeninge maak, want daar was vir my heelwat onbekende woorde, en ook mense en plekke waarvan ek nog nooit gehoor het nie.

Eintlik moet ek sê ek was verstom deur die man se wye belesenheid. Dit maak die bundel nogal moeilik om te lees, want elke keer as mens teen iets vasloop wat jy nie verstaan nie moet jy eers gaan navorsing doen.   Ek dink ‘n digter moet pasop om nie sy kennis in gedigte te vervleg om dit ten toon te stel nie.  maar aan die ander kant, moet hy hom laat inperk deur óns beperkte horisonne?   Dis seker maar ‘n fyn balans wat gehandhaaf  moet word, en ek wonder partykeer of Myburg dit regkry.

Nietemin het ek tog die bundel geniet, veral deur alles wat ek geleer het deur woorde in woordeboeke op te soek of met soekenjins te soek na inligting oor mense na wie hy verwys.   Ek meen, ek is nou een van die mense wat weet wat ‘n ha ha is!

Soos ek gesê het, ek het aantekeninge gemaak en gee dit in ‘n tabel hieronder.  Die notas is in die eerste plek vir myself vir toekomstige verwysing (daar is ‘n paar van die woorde wat ek wel geken het maar ook maar ingegooi het omdat dit nie algemeen bekend is nie.)  Tweedens plaas ek dit met die hoop dat dit van waarde sal wees vir iemand anders wat die bundel wil lees.

Een van die redes hoekom ek die bundel gekoop het was die titel, Kamermusiek, waarvan ek gehou het.  Ek weet nou nie meer of dit so oorspronklik is nie, aangesien ek in die bundel die digter James Joyce leer ken het (‘n aanwins vir my), en toe agtergekom het dat hy ‘n bundel genaamd Chamber Music  gepubliseer het.   Benewens die titelgedig is daar darem nog ‘n paar wat iets met musiek te doen het of daarna verwys, o.a. in Niks is waarna dit lyk nie, waarin hy van Bach se skaapkoraal praat – darem ook ‘n raakpuntjie met myself t.o.v. my eie vers Vreemde Voël waarin ek van Bach se skape geskryf het!  Verder in die tema van musiek is daar darem nog Vrou voor ‘n hakkebord, Nagliedjie, Etude en Spinlied, maar nie genoeg om die bundel tematies te maak nie.

As mens wil soek na ‘n tema in die boek kan dit dalk liewer plante of tuine wees, dit lyk nogal asof die skrywer oor ‘n besondere kennis in die rigtig beskik.  Daar is egter ‘n verskeidenheid onderwerpe wat aangeraak word, o.a. reise in Spanje en ook Engeland en ander plekke.  Daar is ook ‘n paar mooi liefdesverse in ‘n kort afdeling genaamd Intieme Briewe, van bl. 72 tot 75.  Ek sal sê dit lyk meer na ‘n versameling gedigte wat tussen twee spesifieke datums in die digter se leeftyd geskryf is.

Net twee dingetjies wat ek wil uitwys.  Eerstens in die gedig Snelweg, waar hy skryf: ‘n krukas van ‘n bus het onklaar geraak en kepe uit die ryvlak geruk.  Bedoel hy dalk “dryfas”, ek vind sy verklaring bra onwaarskynlik!  Tweedens, die gedig Volmaan, wat hy dan met die woorde Halfmaan oor die azul see begin, maar onderaan skryf hy Salamanca 16 Julie 2000. Salamanca is nie by die see nie!  Of is dit ‘n wens wat hy later in dieselfde maand uitspreek? Nou sou ek met ‘n toorwoord/ die ronde maan aan ‘n finiaal vas wou knoop. Dit sou interessant te wees om uit te vind of dit op bg. datum in 2000 volmaan of halfmaan was!

Hierdie skrywe sal seker nie volledig wees sonder dat ek darem iets uit die bundel aanhaal nie.  Om die waarheid te sê, ek het al, in die paar dae net voor Jacob Zuma se hofsaak laat vaar is, het ek aangehaal uit Camera Obscura, net ‘n paar woorde weer:

terugkrabbelry op gegewens
byhaal van edel ideale
in die stryd om wet en orde;
regverdiging vir spesiale

kwytskelding;

Dit sommer net vir die humor, lyk my niemand het dit toe agtergekom nie!  Ek hou van die kuberruimverwysings in daardie gedig.

Die gedig Fort Beaufort is vir my mooi, ek haal net die laaste paar reels aan:

halfklaar: rooibakstene met  tweedehandse

vensterrame (met ruite) sonder dak –

dis gans te loom om aan kouer dae

te dink.  Duiwe pik-pik in die straat.

Soos ‘n verlepte sonneblom

kir ‘n windpomp kir ‘n windpomp sag

Nog ‘n laaste enetjie:

Sprokie

stil my hart
moenie fibrileer nie
gedane sake weet jy tog
het g’n keer nie.
die gans kan net s
óveel
goue eiers lê

Aantekeninge by Kamermusiek deur Johan Myburg (Chris van der Westhuizen, Mei 2009)

Bl. Woord(e) en verklaring
10 ha ha ‘n Versonke heining om ‘n tuin of park, ontwerp om nie die uitsig te bederf nie totdat dit van naby gesien word. Sien Wikipedia vir ‘n skets.
babajagga In Slawiese oorlewering, ‘n heksagtige karakter wat rondvlieg op ‘n reusevysel en kinders vang (en seker opeet).
11 outenikwavrot ?
13 mausoleum an external free-standing building constructed as a monument enclosing the interment space or burial chamber of a deceased person or persons. A mausoleum may be considered a type of tomb or the tomb may be considered to be within the mausoleum (wikipedia).
14 portmanteau ‘n Vermenging van twee woorde, meer spesifiek in linguistiek, ‘n vermenging van twee funksiewoorde.
15 Gardens Illustrated BBC Gardens Illustrated is a highly respected international magazine, read in over 70 countries worldwide. www.gardensillustrated.com/
Penelope Hobhouse Wikipedia: a garden writer, designer, lecturer and television presenter.
John Innes no. 1 ‘n Komposmengsel geformuleer vir jong plante.
16 La paz comienza Die vrede begin?
una sola silla Een enkele stoel?
Pablo Neruda Wikipedia: the pen name and, later, legal name of the Chilean writer and politician Neftalí Ricardo Reyes Basoalto.
18 ESM – ek kry geen verklaring vir die 3 letters wat inpas by die gedig nie, die afkorting vir Ensomeer is in klein letters met punte.
19 Katjiebotterbottel – Black Cat grondboontjiebotterbottel
20 Het Loo – Die paleis in Apeldoorn in Nederland, met die betekenis “The Woods Palace”.  (Apeldoorn, waar onlangs ‘n aantal mense dood is op Koningginnedag in ‘n aanval op die koninklike gesin.)
21 Enuits – Taal van die Eskimo’s – uitgesterf of byna uitgesterf.
27 Nahoon – ‘n strand in Oos-London.
28 tour de force ‘n Buitengewone prestasie deur ‘n kunstenaar, skrywer of iemand soortgelyk, wat onwaarskynlik deur die persoon of iemand anders geëwenaar sal word.
29 Pilgrim’s Progress – ‘n Verwysing na die boek The Pilgrim’s Progress From This World to That Which Is to Come van John Bunyan(1628-1688), ‘n Christelike skrywer en prediker.
30 St. Pancras – ‘n Treinstasie in Londen, bekend vir sy argitektuur, tans met ‘n spesiale sekuriteitsterminaal vir treine na/van Europa via die Kanaaltonnel.
32 Los veranos de la villa – Vertaal beteken dit “Die somers van die dorp”, maar lyk asof dit een of ander jaarlikse show is.
sonoor – helder, vol klinkend.
madrilenos – inwoners van Madrid?
liguster – ‘n soort struik met wit blommetjies wat baie as heg (heining) geplant word, eng. “privet”.
33 azul see – azul is die woord vir “blou” in Portugees en Spaans.
finiaal – ‘n argitektoniese voorwerp, bv. uit klip gekerf, om die hoogtepunt van ‘n geuwel te beklemtoon.
Santa Eulalia se plein – In Cardona in Spanje,  ongeveer 80 km, noord-noordwes van Barcelona, dit lyk asof daar in Barcelona ook ‘n plein met dieselfde naam is.  Ek wil glo dat dit laasgenoemde is wat hy van skryf, die eerste een is te ver van die see af.
Salamanca – ‘n Stad in die weste van Spanje.  Te ver van enige van bg. twee pleine.  Miskien het hy die gedig ‘n paar dae later daar geskryf.
34 James Joyce – (1882 – 1941), Ierse uitgewekene, digter en skrywer.  Hy het ook ‘n digbundel uitgegee met die naam Chamber Music – dieselfde as hierdie bundel.
Madness – ‘n Engelse ska band wat in 1976 tot stand gekom het.
It must be love – ‘n 1971 treffer van Labi Siffre wat Madness in 1981 oorgemaak het. http://www.youtube.com/watch?v=kSf1VCh_MZk
Festival Pier – Lyk asof dit in Londen is, naby die Waterloo brug, as mens kyk na die Engelse name soos Allan en Tom wat hy gebruik.
35 Recuerdos – Spaans: “groete met respek” of so iets.
jamon – Spaans: ham
Rio Darro – Die Darro-rivier wat deur die provinsie Granada in Andalusië  (Spanje) loop.
Alhambra – voorheen die woonplek van die Moslemheersers van Granada, nou een van Spanje se belangrikste toeristeaantrekklikhede.
Tarrega – blykbaar ‘n algemene naam of van
ponjaard – ‘n klein liggewig dolk
36 Derek Jarman – (January 31, 1942 – February 19, 1994)  was ‘n  Engelse filmregiseur, verhoogontwerper, kunstenaar en skrywer..
37 Federico Garcia Lorca – (5 June 1898 – 19 August 1936), ‘n Spaanse digter, dramaturg en regiseur.
40 Johannes Meintjes – (1923-1980), Suid-Afrikaanse skilder en ook skrywer, ek het ‘n fanastiese Essay oor hom raakgeloop, pdf in kleur, by http://www.arcyart.com/meintjiesessay.pdf
44 Rosenbergs tereggestel – Julius en Ether Rosenberg, Amerikaanse kommuniste wat in 1953 tereggestel is op aanklag van spioenasie i.v.m. die atoombom. Sien Wikipedia artikel.
skavot Stellasie waarop ter dood veroordeeldes hulle vonnis ondergaan.

Responses

  1. “Soos ‘n verlepte sonneblom kir ‘n windpomp kir ‘n windpomp sag”
    Interessante vergelyking wat hy hier gebruik, ek weet nie of ek dit so sou gebruik het nie🙂
    Al daardie “uitheemse” of “vreemde/onbekende” woorde/terme…kom dit voor in elke gedig? Dit kan nogal “verwarrend” wees as die leser nie weet waarna hy verwys of hy ‘n verklaring daarvoor iewers in die bundel het.

  2. @Nikita: Dis darem nie so erg nie, dis vir intelligente mense soos jy bedoel! Druk my tabelletjie uit en hou hom agter in die boek as jy dit lees.
    Net vir die bekendstelling aan Johannes Meintjes was dit die moeite werd – kyk bietjie na daardie pdf.

  3. haha…dankie vir die kompliment. Ek dink nog steeds ek sou ook ‘n studie moes gaan maak het as dit kom by woorde soos “La paz comienza”. Ek het in my dae van “vervloe” sulke gedigte gelees en as jy nie presies weet waarna die persoon verwys nie, sal dit nie sin maak nie. Daarom sal jy sien met daardie “gedig” van my wat jy onlangs gelees het dat ek die betekenis van die titel in hakies onderaan aangedui het en dit was nie eens ‘n “volksvreemde” woord nie🙂 Ek glo jou as jy se dis nie so “erg” nie, dit meen dat hy dit nie oorwegend in al sy gedigte dan gebruik nie.
    Ek gaan beslis nou die pdf aflaai en daarna kyk, dankie.

  4. hi Kop, dankie, hierdie pdf is gePAK met mooi kuns! Pragtige kuns. Ek gaan definitief later bietjie ‘n blog-inskrywing van hom maak met daardie pragtige kuns wat daarin is. Ek hou baie van sy styl. Dankie weereens! Baie om te lees, ek het net vinnig deur dit gegaan, sal later lees. Lekker dag!

  5. Hallo en bly om te hoor jy hou van my essay oor Johannes Meintjes : kyk gerus na http://www.johannes-meintjes.co.za vir ‘n meer opgedateerde weergawe daarvan! Enige kommentaar is welkom!
    Kobus Opperman


Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s

Kategorieë

%d bloggers like this: