Posted by: mykopop | Maandag 6 Augustus 2007

Rooiborsduif


Ons het Saterdagaand weer lekker ge-oes onder die CD’s en ‘n DVD. Ek het Lize Beekman se alles-alles-Afrikaans CD “Iemand het gesê” gekry. Dit het my nou so pas my derde kopie van haar weergawe van Breyten Breytenbach se gedig besorg. Dezi en Theuns se gedig in 7de Laan, en toevallig het die liedjie vanaand ook daar weer ‘n draai gemaak, ek kan net nie onthou wie dit gesing het nie. Nou is dit tyd om die gedig te probeer verstaan.


[ Hier is die bron van die prentjie. ]

Breyten Breytenbach:

Allerliefste, ek stuur vir jou ‘n rooiborsduif

01 Allerliefste, ek stuur vir jou ‘n rooiborsduif
02 want niemand sal ‘n boodskap wat rooi is skiet nie.
03 Ek gooi my rooiborsduif hoog in die lug en ek
04 weet al die jagters sal dink dis die son.
05 Kyk, my duif kom op en my duif gaan onder
06 en waar hy vlieg daar skitter oseane
07 en bome word groen
08 ek hy kleur my boodkap so bruin oor jou vel

10 Want my liefde reis met jou mee,
11 my liefde moet soos ‘n engel by jou bly,
12 soos vlerke, wit soos ‘n engel.
13 Jy moet van my liefde bly weet
14 soos van vlerke waarmee jy nie kan vlieg nie

As my bronne korrek is, het die gedig in 1970 in die bundel Lotus verskyn, waarvoor Breyten die skuilnaam Jan Blom gebruik het.


‘n Liefdesgedig, so sê almal. Mooi woorde. Sê almal. Maar wat sê die woorde? Ek het gesoek op die www, waar hulle sê jy alles kan kry. (Everything comes to him who waits). Ek het presies die volgende paragrafie hier gekry. Daar is genoeg van die estetiese in Breyten se werk; en genoeg wat ‘aanhalingswaardig’ is. Mens moet net vreesloos lees. Soos ook die romantiese daarin; in hierdie liefdesgedig, (soos van vlerke) uit Lotus, wat ook weer op metafore en vergelykings gebou is. Dit lyk vir my uit hierdie aanhaling en elders waar die gedig op die internet geplaas is, dat die titel eintlik “Soos van vlerke” is.

Die woord “bruin” in lyn 8 het my dalk op ‘n dwaalspoor gebring. Of dalk nie? Breyten is mos getroud met Yolande Ngo Thi Hoang Lien, ‘n vrou van Viëtnamese afkoms wat in Suid-Afrika as nie-blank gereken is. Hulle is in 1962 getroud, dus as die gedig iewers tussen 1962 en 1970 geskryf is, kan dit iets daarmee te doen hê. Miskien probeer ek te diep soek en maak dit te moeilik.

Die heel eerste woord van die gedig “Allerliefste” is nogal ongewoon. Daar is ‘n paar ander woorde wat met “aller” begin soos allermins, allerlei, allerweë, maar wat onmiddelik in my gedagtes spring is “Allerheiligste” uit die Bybel., dus kan dit weer wees dat hy die gedig skryf teen wat vir hom ‘n aantasting is van wat vir hom heilig is.

Of miskien is dit net dit – ‘n liefdesgedig – die minnaar wil vir sy allerliefste ‘n boodskap stuur en hiervoor gebruik hy die metafoor van die son, sien ook “my duif kom op en my duif gaan onder”. Dan is daar eintlik niks snaaks in die eerste 8 lyntjies nie. In lyn 7, “en bome word groen”: fotosintese, in lyn 8, en die “bruin” is dan gewoon sonbrand. Een ding gee my bietjie probleme – hoekom sal niemand ‘n boodskap wat rooi is wil skiet nie? Omdat dit reeds vol bloed is?

As dit oor onbeantwoorde liefde gaan, dan moet die boodskap sorg dat sy hom nooit sal vergeet nie. As jy ‘n stel vlerke op jou rug het, sal jy nie maklik van hulle vergeet nie, veral as hulle nie groot genoeg is om mee te vlieg nie. Die vlerke bind ook weer met lyn 11, “soos ‘n engel”.

Of sit ek die pot geheel en al mis! Ek hoor graag julle kommentaar.



Dankie Lize, dat jy vreesloos gelees het.

Responses

  1. As ek so tussen die lyne lees, klink dit vir my of die gedig oor onbeantwoorde liefde gaan. Hoe dit ook al sy, dis ‘n flippen mooi gedig!!

  2. Thanks Boertjie!😉

  3. KopOp’nBlok die blog duiwel het alweer kop uitgesteek want ek het nie die vorige comment van ‘thanks Boertjie!’ gemaak nie… weird. Wat ek WOU se^ is ja, dit is ‘n verskriklik mooi gedig. Bly jy’t jou CD gekry.

  4. ik lees zuid afrikaans, maar ik kan het niet schrijven. hopelijk lees jij ook nederlands (-;

    die laatste zin doet het in dit gedicht.

    soos van vlerke waarmee jy nie kan vlieg nie

    onbeantwoorde liefde, misschien wel. maar ik denk eerder aan een onmogelijke liefde.

    groetjes, lamok

  5. Jy’t interessante goed hier op jou blog MKOnB- ek kom lees graag, so nou en dan as ek kansie het.
    En die vers van Breyten is voorwaar mooi, seker die sentimentele meevoerende trant en suggesties wat wakker gemaak word – sy woorde het nou eenmaal maar daai manier. Sag, dralend, misties, ens ens.
    Hy kan dig.
    Al verstaan ons nie alles 100% nie.
    Op ‘n manier is dit juis hoekom dit so aanhou praat met mens.

  6. ‘ek hy kleur my boodkap so bruin oor jou vel’.
    die bgn lyn is vir my die ene wat die meeste lig op die poem werp- omdat ek reken dat, alhoewel dit ‘n beautiful liefdesgedig is, dit ook in ‘n algemene/meer objektiewe lig gesien kan word, & dat Breytenbach dus na alle nie-blankes in SA destyds verwys, (nie net sy Vietnamese vrou nie) en hoe sy ‘boodskap’, (hy is tog uit die land gewerp oor sy anti-apartheid stellings)gekamoefleer nog steeds impak sal maak & tot veranderinge sal lei.. ek dink dus dat dit ‘n verskriklike powerful poem is, vol hoop.. een interpretasie in elk geval

  7. dag kop op `n blok! dankie vir jou kommentaar by my koos doep blokkie (wat ek nou sien liederlik belaai is met taalfoute (sal ek dit eerder “afwykings” noem?!))
    Ek wou hier kommentaar lewer, maar toe raak dit effe lank, so gaan kyk gerus by my blog wat ek oor (soos met vlerke) sê.

  8. […] [Lees ook die eerste aflewering: Rooiborsduif] […]

  9. […] diep gedig en ek het besluit om na elke moonlike betekenis daarin te soek, vandaar my inskrywing Rooiborsduif. Nadat ander mense kommentaar gelewer het, het ek met nuwe perspektiewe weer op die internet begin […]

  10. […] 5. Hier tussen ons (Louis Britz) – Begin met die woorde “Die liefde is ‘n rooi gedig in versreël en kwatryn”. Hoekom laat dit my dink aan Rooiborsduif? […]

  11. […] wat dit alles vir my beteken, maar ek het besluit ek wil dit anders doen as laasjaar toe ek Rooiborsduif bespreek het. Ek wil eers hoor wat sê julle! Dan sal ek vir julle gee wat ek geskryf het. En ek […]


Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s

Kategorieë

%d bloggers like this: